Eru lögbundin lágmarkslaun á Íslandi?
Stutt svar
- Lágmarkskjör launafólks á Íslandi ráðast í meginatriðum af kjarasamningum stéttarfélaga og samtaka atvinnurekenda frekar en einum lögbundnum taxta.
- Kjarasamningar eru gerðir fyrir starfsgreinar og taxtar fara eftir starfi, starfsaldri og menntun.
- Athugaðu hvaða kjarasamningur gildir um starfsemi þína og starf hvers starfsmanns, og sjáðu uppfærða launatöflu á vefsíðu viðkomandi stéttarfélags.
- Ráðningarsamningur má ekki veita lakari kjör en gildandi kjarasamningur.
Hvað segja lögin
- Lög um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda nr. 55/1980 tryggja launafólki lágmarkskjör samkvæmt kjarasamningum.
- Stéttarfélög og Samtök atvinnulífsins birta kjarasamninga og launatöflur.
- Vinnumálastofnun og island.is veita leiðbeiningar um réttindi launafólks.
- Ákvæði um lakari kjör en kjarasamningur eru ekki gild gagnvart starfsmanni.
Dæmi úr daglegum rekstri
- Dæmi: lítil verslun í Selfossi athugar launatöflu kjarasamnings fyrir verslunarfólk áður en hún auglýsir starf.
- Dæmi: fyrirtæki ræður starfsmann í fyrsta sinn og leitar upplýsinga hjá stéttarfélagi um rétt flokkun starfsins.
- Dæmi: eigandi uppfærir launaforsendur í 4softhr eftir að nýr kjarasamningur tekur gildi.
Algeng mistök
- Að treysta á gamla launatöflu eftir að nýr kjarasamningur hefur tekið gildi.
- Að flokka starf rangt í launatöflu og greiða því of lág laun.
- Að semja um lakari kjör í ráðningarsamningi en kjarasamningur kveður á um.
Hvernig 4softhr hjálpar
- Í 4softhr slærðu inn þær launaforsendur sem eiga við hvern starfsmann; kerfið sækir ekki taxta sjálfkrafa.
- Útreikningur frá brúttó í nettó notar þær forsendur og launaseðlar eru búnir til í kerfinu.
- Starfsmannaskrá heldur utan um deildir og störf svo auðvelt sé að sjá hvaða forsendur gilda hvar.