Hvernig virkar fæðingar- og foreldraorlof á Íslandi?
Stutt svar
- Samkvæmt lögum um fæðingar- og foreldraorlof nr. 144/2020 á hvort foreldri sjálfstæðan rétt til fæðingarorlofs í allt að sex mánuði vegna fæðingar, frumættleiðingar eða varanlegs fósturs.
- Foreldri má framselja sex vikur af sjálfstæðum rétti sínum til hins foreldrisins.
- Fæðingarorlofssjóður er í vörslu Vinnumálastofnunar og fjármagnaður með tryggingagjaldi; sjóðurinn greiðir fæðingarorlofsgreiðslur.
- Rétturinn fellur niður þegar barnið nær 24 mánaða aldri, og lögunum hefur verið breytt árið 2025, svo skoðaðu gildandi útgáfu.
Hvað segja lögin
- Lög um fæðingar- og foreldraorlof nr. 144/2020, sem tóku gildi 1. janúar 2021.
- Hvort foreldri á sjálfstæðan rétt í allt að sex mánuði; heimilt er að framselja sex vikur til hins foreldrisins.
- Fæðingarorlofssjóður er í vörslu Vinnumálastofnunar og fjármagnaður með tryggingagjaldi.
- Réttur til fæðingarorlofs vegna fæðingar fellur niður þegar barnið nær 24 mánaða aldri.
- Alþingi samþykkti 30. júní 2025 lög nr. 37/2025 og 38/2025 sem breyta lögum nr. 144/2020; athugaðu gildistöku og núverandi texta á althingi.is.
Dæmi úr daglegum rekstri
- Dæmi: starfsmaður í lítilli stofu í Reykjavík tilkynnir um fyrirhugað fæðingarorlof og atvinnurekandi skráir áætlaðar dagsetningar svo hægt sé að skipuleggja afleysingu.
- Dæmi: foreldrar skipta orlofinu og annað þeirra framselur sex vikur; atvinnurekandi skráir nýjar dagsetningar í starfsmannaskrá.
- Dæmi: stjórnandi athugar áður en orlof hefst hvort orlofsstaða og aðrar fjarvistir séu uppfærðar.
Algeng mistök
- Að rugla saman fæðingarorlofi og foreldraorlofi, sem fylgja ólíkum reglum.
- Að skrá ekki dagsetningar og missa yfirsýn yfir hverjir eru í leyfi hverju sinni.
- Að styðjast við eldri útgáfu laganna eftir breytingarnar 2025.
Hvernig 4softhr hjálpar
- Þú skráir leyfi starfsmanns í 4softhr og sérð yfirlit yfir fjarvistir teymisins.
- Tilkynningar til starfsfólks fara í gegnum 4notify.
- Kerfið sendir ekkert til Vinnumálastofnunar eða Fæðingarorlofssjóðs; umsókn er í höndum foreldris samkvæmt leiðbeiningum þeirra.